Local autonomy nin Barangay

Written by BPNews Team | 21 October 2010

Makalihis ang masalimoot na national asin local elections kan nagtalikod na Mayo,  hot pandesal naman ang urulay-ulay ngonian sa paparani ng barangay asin SK elections. Dai ta madedeharan na sa kadabes na igwa nin election, ang mga turog sa pansitan na mga opisyal nin barangay minamuklat, nakakadisponir nin pambakal nin boto, litaniya kan mga promesa tanganing magkaigwa nin attraction sa mga botante asin tanganing mapakusog ang kambyada sa promesang serbisyo publiko “kuno”.

Arog kan mga gurangan na sa pulitika, ingkaso nakakakulukar sa pwesto, balik sa dating gawe, pabugal-bugal man siyempre. Lugi ang pobreng tikoy na mga Pinoy.

Ang pagiging opisyal sa sarong barangay, dakulang ondra. Ang ondrang ini, igwa nin katampad na obligasyon y responsibilidad sa tawo. Alagad dai ta man madedeharan na kadaklan sa mga ini, kulang ang aram sa tunay na functions komo suruguan nin barangay nin huli sa educational background. Alagad ang ekperiensya sa mga pwestong ini, dakulang marka komo edukasyon sa paghubog bilang sarong opisyal kan govierno. Kadaklan sa mga naging Punong Barangay naging matrayumpong lider sundo sa munisipyo asin probinsya even sa national scope.

Ano ang mga signifikanteng dapat tandaan sa barangay komo inaapod na smallest political unit kan gobyerno. Basado sa local government code of 1991, igwa nin local autonomy ang barangay, komo rekonisadong  municipal corporation o territorial subdivision kan Pilipinas (Sec. 11, Art. X Const.).

Ano ang local autonomy? Ini ang decentralization of administration o decentralization of power. Meaning, tinatawanan nin poder, deber ang mga municipal corporations sa paagui kan mga representante  na padalaganon ang lokal na govierno na dai masyado minadefendir sa intervention kan national government. May sadiri ining pondo o fiscal autonomy in order to broaden the base government power and in the process make LGU more responsive and accountable and ensure their fullest development as self-reliant communities and make them more effective partners in pursuit of national development.

Ang autonomous government, libre na magplano asin mag-establisar kan saindang sadiring kapaladan asin puturo with minimum intervention hale sa national government. Ang accountability ninda bako derekta sa national government kundi sa sainda mismong constituentes as provided for by existing laws.

Actually, kun mahigus ang konseho sa pagkalap nin income, pagpanday nin mga Ordinansas arog kan legal local taxes, fees  na malaog sa kaban kan barangay, igwa nin libertad sinda na magpalangkaw kan saindang honorarium basado sa bracket na itinalaan sa probisyon kan local government code. Sa mauuswag na barangay sa Metro Manila, daog pa ang sweldo kan mga alkalde na nasa 4^th class municipalities kan mga kapitanes de barangay nin huli sa mga establisimiento asin konkretong plano sa tamang development asin tamang pagpadalagan.

Arog man ini sa mga government and control corporation (GOCC) na ingkaso consistent sinda sa pag-akomplisar kan yearly goal targets bilang income generating arm kan national government basta dai  masasakripisyo ang primordial mandate sa mga kliyente, pwede sindang maglangkaw kan mga benepisyo basado sa mga provisions na dai mabayular sa ley.

Ngonian na eleksyon, pilion ta mga kaperyodiko ang mga kandidato na dawa gurang sa pisikal na pigura, alagad huven asin igwa nin wisdom sa tamang pagpadalagan sa aspeto moral asin economic aspect, maging SK o barangay council man. Ang mauswag na barangay reflection pasisiring sa mauswag na nasyon sa kabilugan. As we all know, none of them will succeed without the cooperation from the people itself.