Right to travel

Written by Ferdie M. Brizo | 20 November 2011

Nasasakitan makakua nin pabor sa administration ni P-noy si dating Presidente Gloria Arroyo para mas na tugutan siyang makapagpabulong sa ibang nasyon sa kaibong kan dai pang naipaplantsar na kaso sa dating opisyal.

Dai kumbinsido si DOJ Secretary Leila de Lima maging Presidente Aquino sa alibi kan dating presidente sa itinutulod kaning pagpalubong sa rason na posibleng mahika sana ini ni Arroyo tanganing dulagan ang darakulang kasong nakaamba sa saiya may kinaaraman sa electoral sabotage asin iba pa.

Baranga ang mga lehislador sa decision na ini kan DOJ, partikular sinda senador Escudero, Josker Arroyo, Franklin Drilon, Angara maging si Senador Meriam Santiago na enot ng nagtaram na binago kan DOJ ang nakapalaman sa konstitusyon manongod sa right to travel asin kung nata dai dapat tugutan.

Ang hapot, may karapatan kaya ang DOJ na mag-issue nin Hold Departure Order (HDO) maging watchlist order sa dating presidente?

Mayormenteng concern kan DOJ na ma-araign muna ang dating presidente antes makaluwas nin nasyon. Ikaduwa, duda ang DOJ na posibleng magpaturatoy si Arroyo sa mga nasyon na dai nin extradition treaty. Boot sabihon, dawa may kinakahampang na kaso digdi si Arroyo, dai pwedeng mapuwersa maipabalik kung dai kita nin extradition treaty sa mga nasyon na pupuntahan kaini.

Basado sa Art. III, Sec. 6, Liberty of Abode and travel, " The liberty of abode and changing the same within the limit prescribed by law shall not be impaired except upon lawful the order of the court. Neither shall the right to travel be impaired except in the interest of national security, public safety, or public health, as maybe provided by law".

Ini and inaapod na question of law, kung saen ang derektamenteng makakasimbag iyo ang Supreme Court na ito ang kinukunsiderar na interpreter kan arog kaning mga kuwestyon sa paagui nin Certiorari.

Alagad sa simpleng ideya, posibleng makakua lugod nin simpatiya sa taong bayan ang pagpupugol kan DOJ sa dating opisyal. Premero, premature ang HDO, dai pa man siya nin kaso, ikaduwa constitutional right ini ni Arroyo mantang dai pa man nin kaso.

Ang nangyayaring sistema ngoonian sa DOJ, case to case basis ang pagresulba sa mga problema asin bako basado sa fix rules tanganing maging estable ang institution.

Lugod patas ang tratamento kan presenting govierno, bako sana sa mga Arroyos kundi sa iba pang mga akusado.